Eigenschap 1: Wees proactief

Zoals gezegd ga ik alle eigenschappen van Covey behandelen. De eerste eigenschap van een ‘highly effective’ persoon gaat over proactiviteit. Het is helaas een lelijk woord, maar de betekenis is mooi: persoonlijke verantwoordelijkheid. Het betekent meer dan alleen initiatieven nemen: ons gedrag is afhankelijk van onze beslissingen, niet van onze omstandigheden. De gedachte dat problemen niet bij onszelf liggen, is het probleem. Maar, hoe kan het dat we vaak schuld van dingen die niet werken bij anderen (externe factoren) neerleggen i.p.v. bij onszelf?

“Had ik maar wat meer tijd voor mezelf.”
“Hij maakt mij zo kwaad .”
“Helaas het regent, dus ik ga niet sporten.”

Zelfbewustzijn
In onze omgang met anderen hebben we vaak een oordeel klaar: “Wat goed dat je dit gedaan hebt” , of “Jij bent vast supporter van Ajax he!” . Hierin liggen onbewuste projecties van onze eigen gedachten en bedoelingen, geprojecteerd op anderen. Hier zijn we ons deels bewust van. Probeer maar eens op een afstandje naar jezelf te kijken: hoe gedraag je je, gedraag je je anders op je werk dan privé of bij bepaalde mensen anders? Dit is ons zelfbewustzijn: een unieke eigenschap van mensen.

VerANTWOORDelijkheid
Ons zelfbewustzijn is deels geconditioneerd: we reageren op een bepaalde manier op stimuli. Dit is bepaald door deels onze genen, deels opvoeding, deels omgeving en deels door ervaringen. Wat belangrijk is, is om te beseffen dat veel mensen vaak niet nadenken voordat ze reageren, hierdoor reageer je vaak op basis van wat je hebt geleerd (sociale paradigma’s). We maken hierbij dus geen gebruik van ons zelfbewustzijn. Frankl ontdekte het principe van menselijke natuur: we zijn in staat om anders te reageren op stimuli. Tussen deze stimuli en ons gedrag ligt menselijke vrijheid. De vrijheid om te kiezen hoe we op dingen reageren.

proactivity

Het gegeven dat we zelf bepalen hoe we reageren stelt dat we zelf verantwoordelijk zijn voor welk antwoord we kiezen. Heb je een heel vervelende baas of collega en voel je je daar rot door? Bedenk je dan dat het in ons vermogen ligt om anders te reageren en dit je niet te laten beïnvloeden. Zoek het bij jezelf. Hoe krijg je hier meer invloed op?

De cirkel van invloed

CirkelVanInvloed

Klagen helpt niet, het beste is om te focussen op de zaken die je wel kan controleren. Dit las ik ook recent nog op NRC next ‘Alleen sukkels hebben het druk’. Dit stuk gaat ook over zelf de teugels in handen hebben, kiezen voor beheersing en focus op wat je kan beïnvloeden. De cirkel van betrokkenheid en die van invloed geven schematisch aan waar je invloed op uit kunt oefenen. Er zijn namelijk veel zaken waar we als individuen bij betrokken zijn. Het is goed om voor jezelf het verschil te beseffen in zaken waar je bij betrokken bent en dus niet altijd invloed op uit kan oefenen (en dus ook geen energie in hoeft te steken) en zaken waar je invloed op uit kan oefenen. Deze binnenste cirkel is het belangrijkst om energie in te steken en ligt dicht bij jezelf. Hoe groter je je cirkel van invloed maakt, hoe proactiever en effectiever je in je leven staat.

Dit fantastisch inspirerend filmpje over proactiviteit, niet klagen en geen kudde gedrag vertonen maakt veel duidelijk:

Gouden tip
Hoe ben je proactief en kan je ervoor zorg dragen dat je in balans blijft en jezelf niet voorbij loopt? Als persoon die de neiging heeft het zichzelf eerder moeilijk dan makkelijk te maken, vind ik dit een eye- opener: het beste wat je kan doen om proactiever te zijn is gelukkig te zijn. Geluk is niet afhankelijk van omstandigheden, maar van jezelf, het is een keuze. Het houdt in dat je moet accepteren dat je niet overal invloed op uit kan oefenen, maar je juist beter kan richten op datgene waar je wel invloed op hebt. Natuurlijk zijn er externe factoren en gevolgen: kiezen voor bepaalde responses kan komen met fouten of bepaalde consequenties. Maar: “Succes ligt in het verlengde van vergissingen”, de kern is dat we fouten meteen moeten erkennen en hier meteen van leren. Het besef van eigen verantwoordelijkheid is de basis van effectiviteit. Praktische tips uit het boek van Covey om dit toe te passen:

  • Wat we onszelf voornemen en wat we aan anderen toezeggen, moeten we ook doen. Stel jezelf een klein doel, kleine verplichtingen en houdt je eraan.
  • Ga binnen je cirkel van invloed werken: ga niet in discussie over tekortkomingen van anderen noch van jezelf. Vergissing? Geef het toe en leer ervan, werk aan je ‘zijn’.
  • Kijk naar je eigen respons, niet naar dat van anderen.

Dus de reactieve zinnen aan het begin van deze blog veranderen in:

“Ik maak meer tijd voor mezelf.”
“Ik laat me niet beïnvloeden door iemand anders .”
“Oh yes, het regent, dat  geeft buiten sporten een andere dimensie.”

Ik probeer deze eigenschappen nu al een aantal weken toe te passen, en  het levert meer energie op, meer effectiviteit en vrolijkheid. Give it a try!

Smile_rain

Advertenties

2 reacties Voeg uw reactie toe

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s